نقش ورزش در کنترل وزن


  

درباره‌ ي ورزش و اهميت آن در سلامتي انسان، بسيار سخن گفته شده است. از اين رو منظور اين مقاله بررسي عميق ‌تر اثرات فيزيولوژيک و بيوشيميايي ورزش و بررسي علمي پديد‌‌ه‌هاي مثبت ناشي از آن است. به ‌طور قطع با بيشتر شدن اطلاعات عمومي در اين زمينه، اهميت ورزش و فعاليت جسماني بيش از پيش روشن خواهد شد.


افزايش توده‌ي عضلاني بدن (LEAN BODY MASS) و افزايش مصرف انرژي پايه (RESTING ENERGY- EXPENDITVRE)

تمرينات مرتب و منظم ورزشي در زندگي افراد باعث کاهش بافت چربي و افزايش توده‌ي عضلاني بدن مي ‌شود که اين امر به نوبه‌ ي خود باعث افزايش مصرف انرژي پايه ‌ي بدن مي ‌شود.

در حدود 75- 60 درصد انرژي کل مصرفي روزانه مربوط به انرژي مصرفي در حال استراحت است، يعني حالتي که شخص هيچگونه فعاليت جسمي نداشته و به ‌طور کامل در حال استراحت يا درازکش است.

از اين مقدار انرژي مصرفي، 18 درصد آن مربوط به مصرف انرژي در عضلات در حال استراحت است. بنابراين مي ‌توان به سادگي دريافت که حتي اگر شخص به علت خاصي در طول روز هيچگونه فعاليتي نداشته باشد و در حال استراحت مطلق باشد، در صورت ورزشکار بودن و داشتن توده ‌ي عضلاني بيشتر، مصرف انرژي پايه ‌ي وي بيشتر از يک شخص غير ورزشکار با توده‌ ي عضلاني کمتر در همان شرايط خواهد بود و بديهي است که با احتمال کمتري دچار چاقي در آينده خواهد شد.


افزايش کل انرژي مصرفي روزانه (TOTAL- ENERGY- EXPENDITVRE= TEE)

علاوه بر نقش ورزش در افزايش مصرف انرژي در حال استراحت (از طريق افزايش بافت عضلاني و کاهش بافت چربي غيرفعال)، کل انرژي مصرفي روزانه نيز با ورزش از طريق افزايش انرژي مصرف شده در فعاليت جسماني نيز افزايش مي ‌يابد. انرژي مصرف شده در فعاليت جسماني مي ‌تواند بسيار متغير باشد و مشخص شده است که از 100کيلو کالري در روز، در يک شخص با فعاليت نشسته، تا بيش از 3000 کيلو کالري در روز، در يک دونده ‌ي ماراتون  مي ‌تواند نوسان داشته باشد که اين امر خود به افزايش سوخت بافت چربي و کاهش وزن کمک مي‌ کند (ميزان متوسط دريافت انرژي از طريق غذا در يک رژيم معمولي 2500 تا 3000 کيلو کالري در روز است).


ورزش از اساسي ‌ترين عوامل در درمان چاقي و پيشگيري از برگشت آن

ورزش از چند طريق، از جمله افزايش انرژي مصرفي در حال استراحت به دليل افزايش توده ‌ي عضلاني بدن، همچنين افزايش مستقيم انرژي مصرفي در حال فعاليت جسماني، باعث افزايش کل انرژي مصرفي روزانه مي شود. در نتيجه در صورت داشتن رژيم غذايي صحيح، از بافت چربي براي تأمين انرژي استفاده کرده و باعث آب شدن چربي و کاهش وزن مي‌ گردد.

همچنين حتي بعد از رسيدن به وزن مطلوب با ورزش کردن، شاهد برگشت کمتر اضافه وزن خواهيم بود. چون علاوه بر کاهش توده ‌ي چربي و کاهش وزن بدن، توده‌ ي عضلاني بدن نيز افزايش يافته است که اين توده ي عضلاني فعال در مقايسه با بافت چربي قديمي غير فعال، انرژي بيشتري را حتي در حال استراحت مطلق مصرف مي ‌کند و باعث جلوگيري از تجمع مازاد انرژي مصرفي به ‌صورت چربي مي‌ شود.


حفظ تناسب اندام و زيبايي جثه ‌ي افراد

همان ‌طور که گفته شد، ميزان مصرف انرژي با ورزش افزايش مي‌ يابد که اين امر منجر به سوخت بافت‌هاي چربي بد فرم بدن و افزايش توده ‌ي عضلاني بدن مي ‌گردد.

بدين ترتيب چربي ‌هاي بد شکل بدن حذف شده و هيکل متناسب و زيبايي را به شخص ورزشکار هديه مي ‌کند. مسلماً اين موضوع در تمام شرايط زندگي وي، مثلاً در استخدام و ازدواج تأثير مثبت خواهد داشت