درمان يبوست ناشي از تنبلي روده


يبوست آتونيک که گاهي يبوست ناشي از "تنبلي روده" خوانده مي شود، در اثر فقدان يا کاهش حساسيت طبيعي راست روده به وجود مي آيد، يعني راست روده يا رکتوم با وجود پُر بودن از مواد دفعي، حساسيت لازم براي دفع آن را در اختيار ندارد.

در اين گونه يبوست، حرکات که به طور طبيعي قوي است، ضعيف مي شود و مدفوع به آرامي حرکت کرده و در قسمت سيگموئيد(انتهاي روده ي کوچک) يا قبل از آن جمع مي گردد.

اين نوع يبوست اغلب در افراد مسن که فعاليت و تونوس عضلاني در آنها ضعيف است و نيز در موارد تب، بعد از عمل جراحي، در افراد چاق و در طول بارداري وجود دارد.

تغذيه ي ناکافي، بي نظمي در ساعات غذا خوردن، دريافت نکردن مايعات کافي و رعايت نکردن نظم در دفع از علل مهم در ايجاد يبوست آتونيک است.


پيشگيري و درمان غذايي

روش معمول در پيشگيري از اين نوع يبوست توصيه به بيمار در برقراري نظم براي دفع و پيروي از عادت غذايي صحيح و منظم، تغذيه ي کافي همراه با مصرف غذاهاي غني از فيبر و سلولز، دريافت مايعات کافي، آرامش و پرهيز از خستگي است.

رژيم غذايي براي درمان يبوست آتونيک از نظر کيفي مشابه برنامه ي غذايي معمول روزانه براي يک فرد طبيعي است.

از نظر کمي، مصرف بيشتر غذاهايي غني از فيبر از قبيل سبزي، ميوه، نان و غلات حاوي سبوس بيشتر توصيه مي شود تا بدين وسيله باقي مانده ي غذاها پس از هضم و جذب براي تحريک حرکات دودي در طول مسير روده ي بزرگ و راندن مواد دفعي به جلو، کافي باشد. براي اين منظور روزانه حدود 800 گرم ميوه و سبزي (معادل 4 نوع ميوه ي مختلف و يک ظرف سالاد و يک فنجان سبزيجات پخته) براي حرکات طبيعي روده ها کافي است. مصرف ميوه و سبزي خام و پخته همراه با نان، مقدار سلولز و سبوس مورد نياز براي عمل دفع طبيعي را در بر دارد.اگر مقدار ذکر شده به 600 گرم کاهش داده شود، دوباره يبوست برقرار مي شود.

بر اساس تجربيات ديده شده است که آلو و عصاره ي آن محرک خوبي براي حرکات روده است. اثر ملين آن ناشي از وجود ماده اي به نام دي هيدروکسي فنيل ايزاتين است. مواد غذايي ديگر نيز ممکن است از چنين خاصيتي برخوردار باشند، ولي فعلاً اطلاعات داروشناسي در زمينه ي غذاها بسيار کم است.

از آن جايي که آب در روده ي بزرگ جذب مي شود، بنابراين دريافت روزانه ي 8 تا 10 ليوان به طور معمول ضروري است. اگر از اين مقدار کمتر مصرف شود، احتمال به وجود آمدن يبوست زياد است.

بعضي اعتقاد دارند که مصرف شير  و ماست  موجب يبوست مي شود. اصولاً علت يبوست بعضي افراد در نتيجه ي مصرف شير را، بايد در عوامل ديگري در مورد آن جستجو کرد.

مصرف سبوس در موارد وجود يبوست به مقدار متعادل توصيه مي شود، ولي مقدار زياد آن ممکن است آزار دهنده بوده و گاهي نيز موجب بسته شدن مجراي روده اي شود.

استفاده از روغن هاي معدني براي درمان يبوست توصيه نمي شود، مگر در موارد کاملاً استثنايي که يبوست بسيار شديد، دفع مشکل باشد. اين روغن ها به شدت در جذب ويتامين هاي محلول در چربي، به خصوص ويتامين A  و ويتامينK  اختلال ايجاد مي کنند.

به طور کلي استفاده از رژيم غذايي پُرفيبر در يبوست آتونيک در اغلب موارد مناسب است